Vereniging van Eigenaren
.jpg)
Verduurzaming woning/ energietransitie
Op deze pagina zijn onze eigen activiteiten op het gebied van verduurzaming/ energietransitie opgenomen. Tevens vindt u informatie en doorverwijzing naar andere organisaties.
Ontwikkelingen 2026
Afgelopen jaar hebben Duurzame Energie Merenwijk en Tegengas Merenwijk een peiling ‘Eigen Woning en Energietransitie’ gehouden. Er werd gevraagd naar het huidige energiegebruik, de isolatiemaatregelen en de plannen voor de toekomst. Aan de enquête hebben 449 bewoners uit de Merenwijk-laag meegedaan (in de Karpers waren er 47 respondenten en in de Forellen 23).
Uit de antwoorden blijkt dat bewoners van de Merenwijk al veel maatregelen hebben getroffen, zoals bijvoorbeeld HR++glas, zonnepanelen, en koken op elektriciteit. De meeste Merenwijkers twijfelen nog wel aan de volgende stap. Er is een wachtstand ontstaan. Aan de ene kant is er te weinig kennis en aan de andere kant is men bang om de verkeerde keuze te maken. En wellicht komt er later een beter collectief alternatief. De roep om een helder wijkplan met duidelijke kostenplaatjes voor individuele woningbezitters is zeer sterk. Van de respondenten geeft 54 % de voorkeur aan een individuele warmteoplossing, 24 % kiest voor een collectieve oplossing en 22% weet het nog niet. De bereidheid om mee te werken is aanwezig, maar de onzekerheid is groot.
​De gegeven antwoorden zijn input voor de volgende stappen.
​​
Ter informatie nemen wij hier een link op naar het eindrapport van de peiling "Eigen woning en Energietransitie".
​
​
​
​
​
Inmiddels hebben alle bewoners van Merenwijk-Laag in de laatste week van februari een brief van de gemeente ontvangen, waarin wordt gevraagd om aan een volgende enquête deel te nemen.
In deze enquête kunnen bewoners aangeven hoe zij verschillende aspecten van de energietransitie waarderen. Te denken valt daarbij aan aspecten als energiezuinigheid, al dan niet hoge eenmalige kosten t.b.v. de energietransitie, blijvende lagere energierekening na de transitie, overlast in de wijk tijdens de energietransitie, collectieve of individuele oplossingen, etc. Vervolgens kunnen in de door de bewoner gekozen richting (collectief/ individueel) twee maatregelen aangekruist worden die het meest favoriet zijn.
De gemeente stelt aan de hand van de uitkomsten van deze enquête 7 alternatieven samen, die door een extern onderzoeksbureau verder worden uitgewerkt en voorzien worden van een kostenplaatje.
Na de zomer worden alle bewoners geïnformeerd over de uitkomsten van dit onderzoek. Vervolgens wordt er weer een enquête gehouden waarin de bewoners een keuze mogen maken uit de geboden 7 alternatieven.
Op 9 maart vond er in de Regenboog een informatiebijeenkomst plaats over het hierboven beschreven traject. Met de hieronder opgenomen link kunt u de op deze bijeenkomst getoonde presentatie downloaden.
​
Ontwikkelingen 2025
Er is inmiddels een concept-startnotitie “Merenwijk-Laag op schone energie” klaar, die ook al de instemming heeft van de bewonersklankbordgroep uit de Merenwijk en die is afgestemd met de woningcorporaties. In die notitie wordt aandacht besteed aan de technische ontwikkelingen die diverse vormen van energietransitie mogelijk maken. In de notitie wordt benadrukt dat er ook oog voor potentiële achterblijvers moet zijn (niet onder dwang van het aardgas afsluiten). Gepleit wordt voor een geleidelijke overgang naar schonere energie, waarbij natuurlijke momenten worden gezocht voor een overstap (zoals bijvoorbeeld verbouwing of aankoop van een woning). De mogelijke oplossingen moeten betaalbaar, haalbaar en duurzaam zijn.
De notitie is aan B&W aangeboden. B&W heeft de startnotitie definitief goedgekeurd en gepubliceerd voor alle bewoners van de Merenwijk.
Deze notitie vormt het uitgangspunt voor de verdere ontwikkeling de komende jaren van het Wijkuitvoeringsplan (WUP) door de werkgroep die ook de startnotitie heeft gemaakt. Hierbij zal de bewonersklankbordgroep blijven adviseren. De volgende werkzaamheden zijn voor de komende periode voorzien:
Allereerst zullen de antwoorden uit de gehouden enquête “Eigen woning en energietransitie” worden verzameld. Deze zullen richting geven voor een onderzoeksopdracht aan een extern onderzoeksbureau.
-
Dit onderzoeksbureau maakt een brede inventarisatie van mogelijke oplossingen, waarbij het moet gaan om een geïntegreerde en toekomstbestendige aanpak van warmte, koeling, opslag en elektriciteit.
-
Wijkbewoners kiezen vervolgens de maximaal zeven beste oplossingen. Deze zullen verder worden uitgewerkt, zodanig diepgaand dat die uitwerking de basis kan worden voor het opstellen van contracten;
-
Dan komt de bewoner opnieuw aan zet om een duidelijke voorkeur aan te geven. Het resultaat zal zijn een of meer gekozen voorkeursoplossingen.
-
Naar verwachting in 2026 zal de Merenwijk worden opgedeeld in één of meer kavels. Dan kunnen warmtegemeenschappen of coöperaties in een kavel hun werk gaan doen.
-
Het blijft mogelijk als individuele bewoner wel of niet mee te doen met de gekozen voorkeursoplossing, dan wel een eigen oplossing te kiezen.
-
In ieder geval mag de gemeente na de vaststelling van het wijkuitvoeringsplan (waarschijnlijk 2026/2027) pas na een redelijke termijn (waarschijnlijk 8 jaar) het gas definitief afsluiten.
Fusie van TegenGas en DEM
De besturen van TegenGas en DEM hebben besloten samen de Coöperatie Nieuwe Energie Merenwijk (NEM) op te richten. De eerste gezamenlijke bestuursvergadering is inmiddels gehouden.
Voorlopig is het nog een coöperatie in oprichting (i.o.), want er moet nog veel werk worden verzet. Denk daarbij aan doelstellingen, statuten, financiën, en communicatie die in elkaar moeten worden geschoven.
Verder moet er een nieuwe voorzitter komen. Beide voorzitters, Linda van der Voort en Oscar Gennissen zijn niet beschikbaar voor het voorzitterschap van de nieuwe coöperatie. Ze willen zo benadrukken dat de Coöperatie NEM echt een nieuwe organisatie is.
In een interview noemen de beide voorzitters van de fuserende clubs de volgende redenen voor de fusie:
-
DEM en TegenGas willen de energietransitie in de Merenwijk zo goed mogelijk laten slagen. Dat kan het beste in een coöperatie.
-
In een coöperatie doe je dat altijd samen met de leden, de Merenwijkers dus. Dat kunnen grote collectieve oplossingen zijn, maar ook kleine initiatieven worden niet geschuwd. Daarbij is het verstandig om de krachten te bundelen, ook in besprekingen met onze gemeente.
-
Je wordt veel serieuzer genomen als je één coöperatie bent, in plaats van twee gescheiden clubs. Daarbij komt dat in de nieuwe Warmtewet, die pas door de Tweede Kamer is aangenomen, coöperaties een belangrijke rol krijgen.
-
In een coöperatie zijn de leden de baas. Dat is belangrijk, omdat we willen dat de Merenwijkers zoveel mogelijk zelf bepalen wat er moet gebeuren.
-
Op iets langere termijn willen we dat de energievoorziening (warmte en koude) in handen komt van de Merenwijkers zelf en niet wordt verzorgd door een (semi)overheid. Dat kan heel goed als we van de energiecoöperatie een warmtebedrijf maken.
Ontwikkelingen m.b.t. duurzaamheid en energietransitie in 2024
De ontwikkelingen met betrekking tot de energietransitie zijn zoals die in juni/ juli in twee wijkbijeenkomsten door de gemeente toegelicht. Hoofdpunten van het besprokene op deze beide avonden brengen we hieronder onder uw aandacht:
​
-
De Merenwijk-laagbouw (waar ook de Karpers en Forellen onder begrepen zijn) is één van de wijken die de gemeente Leiden heeft aangewezen als startwijk voor de omschakeling naar schone energie.
​
-
Er is een werkgroep gestart waar onder meer de gemeente Leiden, Duurzame Energie Merenwijk (DEM) en Tegengas in participeren, die bezig zijn een startnotitie te maken. Deze startnotitie is naar verwachting nog dit jaar klaar.
-
Voortvloeiend uit de startnotitie zal er daarna gewerkt gaan worden aan een Wijkuitvoeringsplan, dat beschrijft hoe de toekomstige energievoorziening zal zijn. Een wijkanalyse, plan van aanpak en uitvoeringsplan zullen hierin opgenomen zijn, evenals de te verwachten einddatum voor het gebruik van gas in de wijk. Behalve warmte onderzoekt de werkgroep ook koude levering en energieopslag.
-
Alternatieve warmtevoorzieningen worden in overleg met de bewoners afgewogen. De gemeente zal “warmtekavels” aanwijzen. Voor Merenwijk-laag kunnen meerdere warmtekavels worden aangewezen. Een kavel omvat een deel van de wijk waarvoor een nieuwe collectieve warmtevoorziening wordt ontwikkeld. T.z.t. krijgt een warmtebedrijf de verantwoordelijkheid om de nieuwe collectieve warmtevoorziening te ontwikkelen en beheren voor een warmtekavel.
-
Als een bewoner niet mee wil doen aan de collectieve warmtevoorziening zal deze op individuele wijze de overstap naar schone energie moeten maken. Daarvoor wordt een door de gemeente vast te stellen redelijke overstaptermijn gegeven.
-
Om de nieuwe ontwikkelingen zo goed mogelijk aan te laten sluiten bij de wensen van de bewoners wordt gevraagd aan de Merenwijkers om een enquête in te vullen. Daar wordt gepeild hoe de huidige staat van de woningen is, wat de toekomstige energievraag is en wie zich wil aansluiten bij de collectieve voorziening.
Presentaties DEM en Tegengas op de Algemene Ledenvergadering in april 2024
Update van Oscar Gennissen van Stichting Tegengas Merenwijk:
Duurzame Energie Merenwijk (DEM) en Stichting Tegengas werken tegenwoordig goed samen. Ze zijn het over alles eens, behalve over het voortijdig staken van de gaslevering en het wegnemen van de gasinfrastructuur.
Er is een wijkuitvoeringsplan commissie. Hierin hebben, naast de gemeente, DEM en TegenGas een vertegenwoordiging.
Men is druk bezig met het voorbereiden van een enquête over de energie transitie voor hele Merenwijk. Binnen nu en 2 maanden komt deze inventarisatie. Daar zullen de stand van zaken, de ambities en de wensen van de Merenwijkers worden geïnventariseerd. Daarna wordt onderzoek gedaan naar de gewenste en mogelijke alternatieven voor verwarmen met aardgas maar ook wordt gekeken naar een geïntegreerde energieoplossing voor de Merenwijk.
Warmtenetten vallen in andere delen van Nederland, op dit moment bij bosjes om. Waarom wil de gemeente Leiden zo graag het gas voortijdig afsluiten? De gemeente denkt kennelijk dat met dwang meer wordt bereikt dan met het leveren van goede oplossingen. Zij zet nog steeds vol in op het Warmtelink netwerk met restwarmte uit Rotterdam, maar heeft aangegeven niemand met dwang te willen aansluiten op het hoog-temperatuur-warmtenet. Ze houdt echter wel vast aan het vervroegd stoppen met aardgaslevering.
Maar de Merenwijk bewoner beslist. Er moet keuzevrijheid zijn. Het gaat om Duurzaamheid maar ook om betaalbaarheid en haalbaarheid. Daar zet de wijkuitvoeringsplan commissie zich namens de wijkbewoners voor in.
Tegengas is tegen het verwijderen van gasleidingen. Deze zijn namelijk na 2050 wellicht ook goed bruikbaar voor bijvoorbeeld waterstof. En tot 2050 is een hybride ketel een prima alternatief.
Als te weinig mensen zich inschrijven op een collectief warmtenet sluit de gemeente toch het gas af en moet je als bewoner een minstens zo goed alternatief systeem zelf aanleggen. Dit is dan vooralsnog gebaseerd op een rekenkundig CO2 sommetje.
Er zijn gelukkig ook kansen:
De AfvalWaterZuiveringInstallatie (AWZI) Rijnland heeft ook restwarmte die voor de Merenwijk kan worden gebruikt.
Binnen 10 á 15 jaar wordt het riool in de hele wijk vervangen. Dat is een kans om relatief goedkoop een laag-temperatuur-warmtenet en of een rio-thermisch systeem aan te leggen in de hele wijk."
Warner Borgelt van DEM geeft een presentatie over woning verduurzaming.
De presentatie is te vinden onder bijgaande knop.
​
In de presentatie vindt u tips en uitleg over wat wel en niet slim is om te doen en wat je zelf kunt doen. Ook afwegingen of het financieel iets oplevert of alleen comfort of alleen uitstoot verminderd.
De discussie na afloop van de presentatie:
​
-
Vraag: kan het energienet het aan? Liander beslist wat er waar komt.
-
HR++ glas is ook een aanrader.
-
Warmtepomp is 2x zo zuinig als HR ketel. Aanschaf warmtepomp wordt alleen bij AAA gesubsidieerd. Meerdere bewoners zijn zeer enthousiast over warmtepompen. Terugverdientijd is wisselend. Op basis van berekeningen.
​
-
Bij 2 dingen als verduurzaming krijg je meer subsidie.
Ontwikkelingen energietransitie in 2023
​
Gemeente Leiden:
​
Op de website van de gemeente Leiden staat onder meer het volgende te lezen over de ontwikkelingen m.b.t. de energietransitie in de Merenwijk:
​
"In 2050 is elke wijk in Leiden aardgasvrij. De Merenwijk is als ‘startwijk’ een van de eerste wijken waar we mee aan de slag gaan. Dat betekent dat in deze wijk een plan wordt gemaakt waarin we beschrijven hoe de overschakeling op schonere energie stap voor stap mogelijk wordt. De manier waarop dit gaat gebeuren, ligt nog helemaal open.
De gemeente gaat de overstap samen en in overleg met bewoners, bewonersinitiatieven, netbeheerder en woningcorporaties maken. Een duurzame Merenwijk maken we met elkaar. Samen schrijven we een plan waarin we onze keuzes vastleggen.
Onze inschatting is dat dit plan in 2024 voor goedkeuring wordt voorgelegd aan de gemeenteraad. De Merenwijk is met 6.000 woningen een grote wijk, met verschillende buurten waar bewoners straks uit verschillende duurzamere energieoplossingen gaan kiezen. Het wijkuitvoeringsplan waarmee we nu starten, gaat over Leedewijk Noord en Zuid, Zijlwijk Noord en Zuid en de Rodes. Dat zijn buurten met voornamelijk eengezinswoningen, die ondanks dezelfde bouwperiode toch nog behoorlijk kunnen verschillen. Merenwijk-Centrum, Slaaghwijk en het bedrijventerrein Merenwijk krijgen op termijn een eigen wijkuitvoeringsplan. Met de verschillende buurten is er steeds overleg en worden er afspraken gemaakt over de plannen. In dat plan per wijk beschrijven we samen de manier waarop de overstap naar schonere energie in de Merenwijk wordt gemaakt."
Wijkgesprekken
In mei 2023 hebben wijkgesprekken plaatsgevonden in de Merenwijk, waarin onder meer de volgende zaken zijn besproken:
​
De gemeente heeft voor de energietransitie geen kant en klaar plan liggen. In de Transitievisie Warmte die de gemeente in opdracht van het rijk maakte, staat wat de mogelijkheden voor Leiden en de Merenwijk zijn, en hoe de gemeenteraad tot keuzes wil komen. Maar er staat niet in wát er gekozen moet worden. Dat bepalen bewoners zelf. Voor de gemeenteraad is daarbij wel belangrijk dat het aansluit bij gemeentelijk beleid. Dat houdt in dat het alternatief duurzaam is. Dat in het geval van een collectieve oplossing, de leveringszekerheid gegarandeerd is. En dat het betaalbaar is.
​
De gemeente zet in op een multi-bronnenstrategie. Omdat Leiden niet afhankelijk wil zijn van één bron en omdat alle bronnen hard nodig zijn. Er wordt ingezet op de ontwikkeling van regionale bronnen, zoals restwarmte uit Rotterdam en geothermie. De warmte van deze bronnen wordt onder andere via WarmtelinQ (WLQ+), een transportnetwerk van de Rotterdamse haven via Rijswijk naar Leiden getransporteerd. Ook wil de gemeente lokale bronnen benutten, zoals aquathermie (warmte uit oppervlaktewater) en riothermie (warmte uit rioolwater). Het bestaande stadswarmtenet, van Vattenfall, kan een deel van de warmte vervoeren, maar er zullen ook nieuwe warmtenetten aangelegd worden. Of een warmtenet voor de Merenwijk de beste oplossing is, is nog niet duidelijk. En ook niet wat de bron daarvan zal zijn. Bewoners hoeven niet bang te zijn dat de wijk al van het aardgas wordt afgesloten voordat er een duurzaam en betaalbaar alternatief is. Er kan namelijk ook altijd nog gekozen worden voor een individuele oplossing.
​
Zie verder het verslag van de wijkgesprekken in bijgevoegd pdf bestand.
Interview DEM en Tegengas Merenwijk in Leidsch Dagblad (4 augustus 2023)
​
In een interview met het Leidsch Dagblad geven Oscar Gennissen (Tegengas Merenwijk) en Tjitske Veldkamp (DEM) aan hoe zij een belangrijke bijdrage willen leveren aan het ontwikkelen van het plan om de omschakeling van fossiele brandstoffen naar schone bronnen voor warmte en electriciteit voor de Merenwijk tot stand te brengen.
​
In bijgaand pdf bestand vindt u de weergave van het interview
Duurzame Energie Merenwijk (DEM)
Op de website van Duurzame Energie Merenwijk vindt u veel informatie over de verduurzaming van uw huis. Via bijgevoegde knop kunt u naar de website klikken.
Op de site van DEM vindt u onder meer een beschrijving van mogelijke duurzame aanpassingen aan ons type woning. Via bijgevoegde link kunt u dat rapport downloaden.
Tijdens de presentatie op de ALV 2022 liet Peter Engbers onder veel meer onderstaande tabel zien waarin u een overzicht aantreft van duurzaamheidsaanpassingen die u zou kunnen overwegen in uw woning, waarbij is aangegeven welke mate van effectiviteit van iedere maatregel wordt verwacht.
​
Tegengas Merenwijk
TegenGas Merenwijk vindt dat de energietransitie betaalbaar, haalbaar en duurzaam moet zijn. Dat vereist ook concrete berekeningen van de verschillende maatregelen over de vermindering van de CO2-uitstoot.
Zij verwachten lagere kosten omdat de verschillende maatschappelijke effecten in de dan geldende circulaire economie zullen zijn verdisconteerd.
​
Nu de gemeente stelt dat zij slechts een regierol vervult wil TegenGas de gemeente wijzen op haar verantwoordelijkheid naar de bewoners en wil TegenGas Merenwijk zich vergewissen wie nu de (eind)verantwoordelijkheid heeft.
TegenGas Merenwijk richt zich primair op validatie en objectieve verificatie van de consequenties voor de bewoner van de plannen, inclusief indirecte kosten (b.v. via gemeentefonds of via verhoging vastrecht) in relatie tot de vermindering van de CO2 uitstoot.
Om de validatie en participatie rol goed te kunnen uitvoeren volgt TegenGas Merenwijk de ontwikkelingen op de voet en verdiept zich in inhoudelijke onderwerpen. Zij verwachten dat voor de opslag van duurzaam opgewekte energie, randvoorwaardelijk voor de transitie, disruptieve innovatieve technologie uitkomst zal bieden.
